Kino mashinasi
Fotografiya tarixi
Pastga aylantiring — vaqt orqaga ketmaydi, oldinga ketadi
Kamera-obskura: kameraning boshlanishi
Qorongʻi xona · qadimdan XI asrgacha
Kichik teshikdan tushgan yorugʻlik qarshidagi devorga teskari tasvir chizadi. Mozi, Aristotel va Ibn al-Haysam buni yozib qoldirgan.
Bilarmidingiz?
«Camera» lotincha «xona» degani.
Saqlanib qolgan eng qadimgi fotosurat
«Le Gras derazasidan koʻrinish» · 1826/27 · Nisefor Niyeps
Nisefor Niyeps oʻz derazasidan koʻringan manzarani metall plastinkaga muhrladi. Asl nusxa Texasdagi Garri Ransom markazida.
Bilarmidingiz?
U 1905-yildan keyin 47 yil yoʻqolib qolgan — uni Helmut Gernsxaym qayta topgan.
Saqlangan eng qadimgi negativlardan biri
Lakok abbatligidagi deraza · 1835 · Talbot
Talbot oʻz uyining derazasini qogʻozga negativ qilib suratga oldi.
Dagerotip: birinchi ommaviy foto usuli
Dagerotip · 1839 · Lui Dager
Har bir surat — kumush qoplangan plastinkadagi yagona nusxa. Undan nusxa koʻchirib boʻlmaydi.
Plastinkani “ochish” uchun barmogʻingizni qoʻyib, qimirlatmay turing
Bilarmidingiz?
Koʻcha boʻm-boʻsh koʻrinadi: harakatdagilar qolmagan. Faqat etigini tozalatayotgan bir odam — u qimirlamay turgan.
Negativ: bitta suratdan koʻp nusxa
Kalotip · 1841 · Uilyam Foks Talbot
Uilyam Foks Talbotning kalotipi bitta negativdan koʻplab nusxa olish imkonini berdi.
Bilarmidingiz?
Kalotip — negativ-pozitiv usuli: bitta negativdan istalgancha nusxa. Plyonka fotografiyasi shundan boshlangan.
Hoʻl kollodiy: tezroq va arzonroq foto
Hoʻl kollodiy · 1851 · Frederik Skott Archer
Shisha plastinka hali hoʻl paytida suratga olinib, darhol ochiltirilishi kerak edi. Ekspozitsiya ancha qisqardi.
Bilarmidingiz?
Fotograflar oʻzlari bilan gʻildirakli qorongʻi xona — aravani olib yurishgan.
Harakat kadrlarga boʻlindi: kinoning bobosi
«Harakatdagi ot» · 1878 · Edvard Maybrij
Edvard Maybrij Palo-Altoda bir qator kameralar bilan chopayotgan Salli Gardner otini suratga oldi.
Bilarmidingiz?
Ha, toʻrt tuyogʻi ham yerdan uziladi — lekin oyoqlar qorin ostiga yigʻilgan paytda.
Ommaviy fotoapparat: «Tugmani bosing»
«Kodak» · 1888 · Jorj Istmen
Birinchi «Kodak» kamerasi 100 kadrlik lenta bilan sotilgan. Shiori: «Siz tugmani bosing, qolganini biz qilamiz».
Bilarmidingiz?
Lenta tugagach, butun kamerani zavodga pochta orqali yuborardingiz.
Birinchi raqamli kamera (prototip)
Kodak prototipi · 1975 · Stiven Sasson
Kodak muhandisi Stiven Sasson 100 × 100 piksellik (0,01 megapiksel) kamera yasadi. Ogʻirligi 3,6 kg.
Bilarmidingiz?
Bitta suratni kassetaga yozish 23 soniya olardi.
Kamera har kimning choʻntagida
Sharp J-SH04 (2000) → iPhone (2007)
iPhone chiqdi. 2000-yilda esa Yaponiyada kamerali ilk telefonlardan biri — Sharp J-SH04 sotuvga chiqqan edi.
Siz 10 bekatni koʻrdingiz
Keyingi boʻlim Oʻzbek kinosi tarixi → 1897 → bugun